Nhap mon

Một bộ radio:
Đây là phần quan trọng và mắc tiền nhất đối với trainer, và cũng là phần tôi thích nhất. Một trainer thường cần một bộ radio 4 channels (kênh): 1 cho ailerons, 1 cho elevator, 1 cho throttle (ga), và 1 cho rudder. Nếu bạn dự định chỉ chơi glider (tàu lượn) thì một bộ 3 channel cũng đủ, tuy nhiên, giá cả có thể không chênh lệch nhiều. Hơn nữa, cũng có thể khi bạn tham gia thật sự, bạn có thể nhận thấy chỉ glider thôi thì chưa ... đã, và thay đổi ý kiến: phải 4 kênh mới được. Nếu bạn chắc chắn rằng R/C modelling (chế tạo và điều khiển mô hình) là cái thú lâu bền của bạn (tôi thành thật mong thế) thì bạn nên tậu một bộ ...6 kênh. Hai kênh 5 và 6 sẽ dùng cho flaps và landing gear (bánh đáp) - những thành phần không thể thiếu đối với người chế tạo mô hình máy bay thật sự (xem thêm về scale).
Một radio 6 kênh thường có các chức năng mixing (link), thường là mix (“trộn”, hay phối hợp) hai kênh với nhau để thực hiện một điều khiển nào đó. Một trong những mix đơn giản nhất, nhưng thú vị, là “flaperons”, nghĩa là ailerons được dùng 2 servos để vừa làm ailerons, vừa là flaps khi cất hạ cánh. Thú vị chứ ! Còn một điều thú vị khác: Tôi có một máy điều khiển Hitec FOCUS (AM) 3 channels có mixing ! Riêng tôi, thú thật với bạn, tôi “rất thèm” một máy Multiplex 12 channels: ngoài 6 kênh tối thiểu, bạn có thể dùng các kênh khác để đề máy (tất nhiên phải có cái đề loại airborne gắn trên tàu), đóng mở canopi, dùng airbrake (thắng), thả dù, chụp không ảnh, mở cửa sau của chiếc C-5A GALAXY để thả tiếp tế, hay thậm chí bắn rocket và...ném bom nữa. Đúng rồi, tôi đang bàn về những mô hình thật sự: scale models.
Hiện nay radio có ba chuẩn thu phát: AM, FM, và PCM.
AM (Ampilitude Modulation): hiện nay còn dùng nhưng hiếm thấy.
FM (Frequency Modulation): Thông dụng nhất là radio FM, có đủ các hạng từ 2 kênh đến 7 kênh (ví dụ như HITEC ECLIPSE hoặc FUTABA 7C).
PCM (Pulse Code Modulation): Loại radio kỹ thuật số đa năng, có thể lập trình, thường áp dụng cho loại 6 kênh trở lên. Giá cao.
Các thành phần của bộ radio:
Máy phát (transmitter, còn gọi là Tx)
Máy thu (receiver, còn gọi là Rx). Receiver trong hình có tám kênh. Một receiver của máy 4 kênh thường có sẵn từ 4-5 kênh. Nếu may mắn, bạn có thể tậu được một bộ radio 4 có Rx 7 kênh.

Servo: mô-tơ đặc biệt thực hiện lệnh từ receiver. Một bộ radio standard thường gồm có 3 servos. Bạn sẽ cần mua thêm 1 cái thứ 4, giá từ $12 - $15 tùy hiệu (và tùy lương tâm người bán).
Bạn cũng nên chú ý, bộ radio thường có sẵn bộ công-tắc (switch) dành cho receiver. Dù có thể mua thêm dễ dàng, nhưng bộ theo máy vẫn tốt hơn nhiều.

Pin Tx, pin Rx và Máy sạc pin:
Xin bạn đừng đánh giá thấp vai trò của bộ cấp điện này. Một vài người mua pin charge và một ít dây điện, hàn các viên pin lại với nhau, rồi dùng “màng co” (heat shrink wrapper) để bọc bộ pin lại, trông rất giống hàng chính hiệu. Thật ra chất lượng của các bộ pin này thua xa các bộ pin theo máy - thậm chí thua xa các bộ không theo máy nhưng vẫn là hàng hiệu. Một trong những lý do chính là, chất lượng pin charge (lẻ) trên thị trường hiện nay thuộc loại “trôi nổi”; hàn các viên pin lại với nhau là việc dành cho dân điện tử “xịn”; v...v...Ngoài ra, bộ charger chính hãng thường có hai jack charge riêng, có thể charge đồng thời pin Tx và Rx. Điện thế (u) và dòng (i) của charger đã được tối ưu (thường ở mức 50mA), bảo đảm sạc đầy pin một cách an toàn và hiệu quả. Bạn có thể mua máy charge rời trên thị trường, tuy nhiên khó có thể bảo đảm pin tự chế và charger mua rời làm việc an toàn và hiệu quả cùng nhau. Nhân đây xin bạn chú ý thêm: các bộ phận điện tử của bộ radio, nhất là Rx, là rất nhạy cảm và dễ hư hỏng khi va chạm. Do vậy, luôn luôn bọc (wrap) radio trong một vật liệu giảm chấn (như latex chẳng hạn) để tăng tuổi thọ Rx. Ngoài ra, cố gắng tránh các thành phần của bộ radio (Rx, Tx, servo, pin...) bị ẩm ướt. Ngoài ra, nếu điều kiện cho phép bạn nên trang bị thêm thiết bị xử lý pin dùng để “xả“ (discharge) pin trước khi charge lại.
Xin bạn để ý: Sự sống còn của chiếc tàu phụ thuộc rất lớn vào bộ radio. Nếu pilot nào không quan tâm bảo vệ đúng mức bộ radio của mình, nhất là máy thu, thì hầu như chắc chắn đó là pilot dưới tầm amateur và rất, rất, rất không đáng tin cậy.
Chú ý: các bộ radio bán tại VN (giá tham khảo nói trên) , kể cả FUTABA, thường không có bộ pin và sạc đi kèm. Bộ pin (gồm Tx và Rx) và sạc có giá khoảng 70 đô. Nếu có thể, bạn nên tìm mua một bộ radio có pin và sạc theo máy. Về sau, bạn sẽ thấy điều này quan trọng như thế nào.
Crystal: Cũng hay được gọi là "thạch anh", là một cặp thiết bị điện tử nhỏ dùng ấn định tần số, một gắn trên Tx, một gắn trên Rx. Trên crystal thường in rõ băng tần (band) và tần số (frequency) hoạt động.

Một bộ radio 4 kênh tại VN có giá từ 200 đến 250 đô tùy nhãn hiệu. Bạn nên chú ý: Radio bán tại VN đa số dùng cho châu Á hay châu Âu, crystal thường dùng băng tần khoảng 35 đến 42; radio tại Hoa-Kỳ hay Canada thường dùng băng tần 72 cho máy bay.
Các nhãn hiệu thông dụng tại VN gồm FUTABA, HITEC, AIRTRONICS, JR (Japan Radio, chất lượng rất tốt, nhưng hơi khó kiếm và ít phụ tùng).